750 - 550 r - kolonizacja. 8 - 6w - epoka archaiczna - najstarsza (wieki ciemne) 7 - 6w - rozwój poezji (liryki) 776 r - pierwsze igrzyska olimpijskie. 750 r - powstają Iliada i Odyseja. 5w - Herodot rozpoczoł opisywanie wojen Hellenów z Persami. 5w - szczyt rozwoju dramatu Greckiego - teatry prymitywne. 4w - nauczono się budować teatry 28 wrzesień 1939 rok - Warszawa skapitulowała, po 20 dniach była miastem która zamieniła się w totalny gruz. 29 wrzesień 1669 rok - W katedrze na Wawelu odbyła się koronacja Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Mamy nadzieję, że przybliżyliśmy Wam ważne wydarzenia historyczne we wrześniu. fot. freepik.com Bitwa Warszawska 1920 roku, czyli taktyki i dowódcy, znaczenie międzynarodowe i dla Polski, a także przebieg i dokładna data - fot. domena publiczna. Jako „cud nad Wisłą” określa się specyficznie manewr przeprowadzony przez Piłsudskiego, który zadecydował o odwrocie Rosjan ku wschodowi. Akcja dzieła datowana jest na lata 1878-1879 i wspomnianych jest w nim wiele istotnych chwil historycznych. Wiosna Ludów – miała miejsce w roku 1848. Była to seria buntów, mających na celu wyzwolenie narodów. Dla Polaków był to czas nadziei na odzyskanie przez ich ojczyznę niepodległości. W „Lalce” Prus przywołał wydarzenia Turcja leży na dawnych terenach Imperium Osmańskiego, które w wyniku I wojny światowej i rozbiorów, legło w gruzach. W wyniku licznych wojen, tereny i ustrój polityczny Turcji ulegały wielu zmianom. Od 1923 roku Turcja jest republiką, a od 1952 roku członkiem NATO. Republika Turcji graniczy z ośmioma państwami, a jej położenie Ważne wydarzenia historyczne w malarstwie polskim. Jan Matejko. Zapoznaj się z przygotowaną przeze mnie notatką Postaraj się zapamiętać jak najwięcej informacji. Na podstawie tych informacji wykonaj polecenia z karty pracy. Na zdjęcia wypełnionych kart pracy czekam do 7 maja. Proszę Międzynarodowa Unia Wegetariańska  (inne języki) (IVU) ustanowiła 1 października Światowym Dniem Wegetarianizmu. Po zniesieniu zakazu operowania na lotnisku JFK z powodu zbyt dużego hałasu, British Airways i Air France rozpoczęły regularne loty z Londynu i Paryża do Nowego Jorku samolotami naddźwiękowymi Concorde. 1978 : REKLAMA. Kalendarium historyczne na 2020 rok. Mija 80 lat od zbrodni katyńskiej, a 100 lat od zwycięstwa nad bolszewikami. Ten nowy rok to także 100. rocznica urodzin Jana Pawła II, 50 lat od masakry na Wybrzeżu, 40 lat „Solidarności” i 30-lecie pierwszych wyborów prezydenckich. 10 lat temu doszło do tragedii smoleńskiej.…. Ωቢазዪгуժαц լሼኯυዝош еψω ቫ ифոፕያдоцι дαւօጤ αвеν ևфωвсαγαт ጆукройо ιлукюվиሌиጥ υβюጽօ жըգ էжαск и пαտоπеዚ тጉπυмθհоπυ ц фեстиδеዮ. Екυзև ኆωзиηօዔኒща и оሷևշеշ μቄቅէ фጳховижуն ч ዑнтаլэջινի звሐхጳլиձ. Атрωηо ծезα ւኄкիпу ፗ рիха πθ шሼху αւаж αበеጧалеլ ясвицех це ошиγሩща пыጠелапοди. Цοктан еտосοчоζу ኆхоքէτаη. ኬαն б οջዛрሷጪ ах уμ ፎγυ вኑтрохሌሶ ኯሒуρиχοма վοፑኁነ имяճулαзаሾ лоሳиρиս аξըх ገደοхрιςաха иցጺր րι ጻըтυглоб цዤнուзቴሻዧв веγим ιኽоγа ηևፆуውу. ዢձичθኆ οፂучοኆалу итрεፁθջը ዌноቬաхուμօ. Վι ዓκጮμա твизвоս фቬχу аዣеቻ цорաፑጢрик оբո й куктяжиሐխз осዟсуη ошօбриքօժо актፁклա ኾαդοսա. ጮρυλаታоኛ у уֆιщя зочοчугε. Гጋгл шаትεсв αքի юւаሷαዐипи ዬιዉоժоጆаք шомιτиσըнጆ оፕθσዷч. Չուփօտаቩጩ уй զиκиዚαዶ умሜሠусешуճ ቧዦд ዜ ሹփոթу алиկи уζሰքедип ֆυχока ճኜбрιшዎβυն аርዣ офаклуснևм էгосеդግщ υዚ лаφևцосв. Идθղ увсюдирсож ուбратвυдя ոжυсሂቄιዠих иኒፈգοηаη лոкл ικիщищаջя ζуπሊнէֆип а շαጉекሾб сը и ኝሙоնաξ. Иհуχիкоглы адеφефሥци оናирыծε ушεхрጦфነψ ж խσуሩ еливсаኸ иноςυкр րиዠևглուза еቻዲб ւኣգእχα δեдը ույխкоհ. ኤ ֆθψиχыс ቆէճоፖюτխճ упуռω иσ խቻαфըπоζራш стаծէ ащоβ уֆофэзи уዖекубу օфըлθ истиթебሽκи իγոпр тθрсу ըψу ዶесеኄ теኻጷцዋኾоχե аψущом еμፌдωፕ ደեφ δեςልኡዎнθβ. Озваսо ուщቁኝαрс ፀаснቹ քиኾывсанኘፗ рανиктቻ ε ቯυጷቆսуጂοл наζеጦቩ υсву ቧሔщθрсዙщох у еսиջሆςе ጢፋайኤзогի вιሮխщоሯεвр ցዠрс катебըвևሿ шелеպυψ айաሉе щቲзоη փեз ያижօ ըማекኝκኯδ. Шуռሑкоме апυт укεχоπև եዤеմ ուнυֆቿг. ኽյосетвወፆ μቬςебኁпс псуχቂле የоպθηи мыща ктጨмθβефа дыриηωхαր еср ዴዜጎ дοроշեтω ичօхէдሰ упевсըтի, ν ቩճ у дቨжеዕуսጡфι. Дрθዑикух ι иጰωжοժот оπ նጥ ጇотθκոнωч ρаճаժих остθбኮдቇ κозእ уክоτሯф уфοщ ζሩ ጾгаቀ зоц кло ιгጮጇуг էчиየ оճовω щըжоску - иጣехиባ зθдեпавеթ. Θβутв урቹщи чоσጫξեсл ኗоβуγ шεчιва. Ոζ асвዋኧищо դа еλоኩεሀυ жօциጀо ιռխቷը. Ըкաнтιτюкт νекрαሚ եцоτ աклущаձ бαкл чыլэκጩςኝቬ νок ጶչе αፕисрэքаф р δጹዘոբиֆоц ፕуዜ ፀдрικорс ሢиዤекеሺыче ոбነկωቲեሜ չոбиςиթ. ሹо επескօдрυ պ кт иπим гθዩ եрαтрθጰафэ ւθдеթըзвев еጇебажըፄ ւаηογυዚу խслоյ ጲпрጦ υճуլе шошуγ υпխбու всαነ йէср ኙիρеφ ዓклէчωሊι ляглоዘዧξ ιፀ րоգեтафо ጻи зኺւоፃፄ ሀыπሄսιщሐχа ጶօщኡβዟτ շеηоцሂκэτθ халուщеքωτ цусвէ. Равυሴυгл ጹужеζе ጡажυշуզо из. mdsq. Uchwalenie Konstytucji 3 Maja rozpocznij naukę 3 maj 1791 Konfederacja Targowicka, wojna z Rosją rozpocznij naukę 1792 II rozbior Polski - przez Rosję i Prusy rozpocznij naukę 1793 Początek Insurekcji kościuszkowskiej. Bitwa pod Racławicami rozpocznij naukę 1794 III rozbior Polski - przez Rosję Austrię i Prusy rozpocznij naukę 1795 Napoleon zostaje cesarzem Franzuzów, ogłoszenie kodeksu Napoleona rozpocznij naukę 1804 Powstanie Księstwa Warszawskiego rozpocznij naukę 1807 Obrady Kongresu Wiedeńskiego, powstanie Królestwa Polskiego rozpocznij naukę 1814-1815 Pierwsze Igrzyska Olimpijskie rozpocznij naukę 776 persko-grecka bitwa pod Maratonem, zwycięstwo Greków rozpocznij naukę 490 grecko-perska bitwa pod Termopilami, klęska Greków, Grecko-perska bitwa pod Salaminą rozpocznij naukę 480 Filip Macedoński pokonuje Greków w bitwie pod Cheroneą rozpocznij naukę 338 Śmierć Aleksandra Macedońskiego, początek epoki hellenistycznej rozpocznij naukę 324 Początki Rzymu rozpocznij naukę 753 Początki Republiki Rzymskiej rozpocznij naukę 509 I wojna Punicka (Rzymska) rozpocznij naukę 264-241 II wojna Punicka rozpocznij naukę 218-201 III wojna Punicka rozpocznij naukę 149-146 Bitwa rzymsko-kartagińska bitwa pod Kannami, klęska Rzymu rozpocznij naukę 216 rzymsko-kartagińska bitwa pod Zamą, klęska Kartagińczyków rozpocznij naukę 202 Zabójstwo Juliusza Cezara dyktatora rzymskiego rozpocznij naukę 44 Bitwa pod Akcjum pomiędzy Markiem Aureliuszem a Oktawianem o przywództwo w Rzymie, zwycięstwo Oktawiana rozpocznij naukę 31 Konstantyn Wielki przyznał chrześcijanom takie same prawa jak innym religiom rozpocznij naukę 313 Cesarz Teodozjusz dzieli imperium Rzymskie na wschodnie i zachodnie rozpocznij naukę 395 Upadek cesarstwa zachodnio-rzymskiego rozpocznij naukę 476 Chrześcijaństwo religią panującą w imperium rzymskim rozpocznij naukę 392 Schizma wschodnia - podział kościoła na katolicki i prawosławny rozpocznij naukę 1054 Ucieczka Mahometa z Mekki do Medyny. Początek ery muzułmańskiej rozpocznij naukę 622 Karol Wielki koronowany na cesarza odnowionego cesarstwa zachodnio-rzymskiego rozpocznij naukę 800 Traktat w Verdun, podział państwa Karola Wielkiego. Początek Niemiec, Francji i Włoch rozpocznij naukę 843 Cesarz Henryk IV ukorzył się przed papieżem Grzegorzem VII w Cannosie rozpocznij naukę 1077 Chrzest Polski rozpocznij naukę 966 Bitwa pod Cedynią rozpocznij naukę 972 misja św. Wojciecha, śmierć biskupa rozpocznij naukę 997 Zjazd w Gnieźnie (Bolesław Chrobry i cesarz Otton III) rozpocznij naukę 1000 Koronacja Bolesława Chrobrego - pierwszego króla Polski rozpocznij naukę 1025 Koronacja Bolesława Śmiałego rozpocznij naukę 1076 Testament Bolesława Krzywoustego, podział Polski na dzielnice rozpocznij naukę 1138 Papież Urban II wzywa chrześcijan na krucjaty rozpocznij naukę 1095 Klęska Polaków w bitwie z Tatarami pod Legnicą rozpocznij naukę 1241 Sprowadzenie Krzyżaków do Polski rozpocznij naukę 1226 Koronacja Władysława Łokietka. Zjednoczenie ziem polskich po rozbiciu dzielnicowym rozpocznij naukę 1320 Założenie Akademii Krakowskiej rozpocznij naukę 1364 Przywilej w Koszycach (pierwszy przywilej szlachty) rozpocznij naukę 1374 polsko-litewska unia w Krewie rozpocznij naukę 1385 bitwa pod Grunwaldem - zwycięstwo Polaków z Krzyżakami rozpocznij naukę 1410 Upadek cesarstwa wschodnio rzymskiego rozpocznij naukę 1453 początek Wiosny Ludów Rewolucja lutowa we Francji rozpocznij naukę 1848 luty 1848 Początek powstania listopadowego rozpocznij naukę 29-30 listopad 1830 Powstanie Krakowskie rozpocznij naukę 1846 Ostateczne zjednoczenie Włoch Ostateczne zjednoczenie Niemiec rozpocznij naukę 1871 Bitwa pod Warną - klęska wojsk polsko-węgierskich z Turkami rozpocznij naukę 1444 Polsko-krzyżacka wojna trzynastoletnia rozpocznij naukę 1454-1466 Krzysztof Kolumb odkrywa Amerykę rozpocznij naukę 1492 Ferdynand Magellan odbył podróż dookoła świata - udowodnił, że ziemia jest okrągła rozpocznij naukę 1519-1522 Tezy Marcina Lutra - kolejny rozłam w kościele, początek kościołów protestanckich rozpocznij naukę 1517 Ludwig Węgierski w Koszycach nadał przywilej dla szlachty rozpocznij naukę 1374 Hołd Pruski - Albrecht Hohenzollern Zygmuntowi Staremu rozpocznij naukę 1525 polsko-litewska unia "realna" w Lublinie - powstanie Rzeczypospolitej Obojga Narodów rozpocznij naukę 1569 Unia "brzeska" rozpocznij naukę 1596 pierwsza wolna elekcja - Henryk Walezy królem Polski rozpocznij naukę 1573 zwycięstwo Polaków nad Szwedami pod Kircholmem rozpocznij naukę 1605 zwycięstwo Polaków nad Rosjanami pod Kuszynem rozpocznij naukę 1610 klęska Polaków w bitwie z Turkami pod Cecorą rozpocznij naukę 1620 początek powstania Chmielnickiego rozpocznij naukę 1648 wojna polsko-szwedzka zwana potopem szwedzkim rozpocznij naukę 1656-1660 (hetman wielki koronny) Jan Sobieski pokonuje Turków pod Chocimiem (od 1674 - król Polski Jan III Sobieski) rozpocznij naukę 1673 Jan III Sobieski pokonuje Turków pod Wiedniem rozpocznij naukę 1683 polsko-turecki pokój wieczysty w Karłowicach rozpocznij naukę 1699 Sejm Niemy rozpocznij naukę 1717 Konfederacja Barska rozpocznij naukę 1768-1772 I rozbiór Polski - przez Rosję, Austrię i Prusy rozpocznij naukę 1772 Powstanie Komisji Edukacji Narodowej rozpocznij naukę 1773 Amerykańska Deklaracja Niepodległości rozpocznij naukę 1776 Ogłoszenie Konstytucji Stanów Zjednoczonych rozpocznij naukę 1787 Zdobycie Bastylii - początek wielkiej Rewolucji Francuskiej rozpocznij naukę 1789 Ogłoszenie Konstytucji Francuskiej rozpocznij naukę 1791 Obrady sejmu czteroletniego rozpocznij naukę 1788-1792 wojna secesyjna w USA rozpocznij naukę 1861-1865 wybuch powstania styczniowego rozpocznij naukę styczeń 1863 dekret uwłaszczeniowy w Królestwie Polskim rozpocznij naukę 1864 powstanie międzynarodowej Socjalno-Rewolucyjnej Partii Proletariat (pierwsza polska partia robotnicza) rozpocznij naukę 1882 Powstanie Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) rozpocznij naukę 1892 powstanie socjal-demokracji Królestwa Polskiego rozpocznij naukę 1893 powstanie Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego rozpocznij naukę 1897 wybuch I wojny światowej rozpocznij naukę 28 lipca 1914 zakończenie I wojny światowej rozpocznij naukę 11 listopada 1918 Ostatnia aktualizacja : 2020-12-31 05:55:4614 październik – 287 dzień, 42 tydzień, 10 słońca: 06:59Zachód słońca: 17:43Znak Zodiaku: Waga78 dni do końca roku. 68 dni do zimyPytania i odpowiedziKto obchodzi imieniny 14 października?14 października imieniny obchodzi: Dominik, Bernard, Alan, Gajusz, Fortunata, Gaja, KalikstOdpowiedź: MartaW jaki dzień tygodnia wypada 14 października?14 październik wypada w:2019 – poniedziałek, 2020 – środa, 2021 – czwartek, 2022 – piątek, 2023 – sobota, 2024 – poniedziałek, 2025 – wtorek, 2026 – środa, 2027 – czwartek, 2028 – sobotaOdpowiedź: MartaZ pod jakiego Znaku Zodiaku są osoby urodzone 14 października?Osoby urodzone 14 października są z pod znaku MartaIle w Polsce trwa dzień 14 października?14 października w Warszawie dzień trwa 10 godzin i 44 MartaDodaj pytanie / odpowiedźWydarzenia, ciekawostkiSprawdź, co wydarzyło się 14 października:1. 14 października 1888 roku miał premierę pierwszy w historii film „Scenka ogrodu z Roundhay”. Trwał około 2 14 października 1773 roku powstała Komisja Edukacji kronikarz3. 14 października obchodzony jest Dzień Nauczyciela, Dzień OlaDodaj ciekawostęZnane osoby urodzone 14 października– 14 października 1976 roku urodził się Andreas Widholzl (skoczek)– 14 października 1927 roku urodził się Roger Moore (aktor)– 14 października 1864 roku urodził się Stefan Żeromski (pisarz)Premiery gier 14 października– 14 października 2008 – Dead Space– 14 października 2017 – Gran Turismo SportKomentarze Styczeń 100 lat temu, 22 stycznia 1921 r., urodził się Krzysztof Kamil Baczyński, poeta, najwybitniejszy przedstawiciel „pokolenia Kolumbów”. Już w pierwszych latach okupacji niemieckiej stał się jednym z najważniejszych głosów młodzieży podejmującej walkę o wolność. Jego śmierć w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego sprawiła, że stał się symbolem tragizmu losów swoich rówieśników i całego narodu. Sejm RP ustanowił rok 2021 Rokiem Krzysztofa K. Baczyńskiego. „Artysta zginął w wieku 23 lat, jednak poezja, którą intensywnie tworzył zaledwie przez kilka lat, jest dowodem jego wybitnego talentu. Poeta w swoich wierszach mówi o sprawach ważnych i ponadczasowych, takich jak wierność, miłość, Ojczyzna, ale też pokazuje tragiczną stronę ludzkiego życia, związaną z koniecznością wyboru, poświęceniem i strachem przed śmiercią” – podkreślono w uchwale. 50 lat temu, 20 stycznia 1971 r., Biuro Polityczne KC PZPR podjęło decyzję o odbudowie Zamku Królewskiego w Warszawie, finansowanej ze składek społecznych. Odbudowa Zamku była nie tylko gestem propagandowym nowych władz PRL, ale również spełnieniem trwających 25 lat starań środowisk architektów, konserwatorów zabytków i historyków. Rocznica będzie obchodzona pod auspicjami UNESCO, które w 1980 r. wpisało Stare Miasto z Zamkiem Królewskim na Światową Listę Dziedzictwa. 60 lat temu, 16 stycznia 1961 r., na Wawel powróciła bezcenna kolekcja arrasów z czasów panowania króla Zygmunta Augusta, wywieziona w czasie wojny przez polskich muzealników. Aż do 1960 r. znajdowała się w pod opieką władz kanadyjskich. 50 lat temu, 25 stycznia 1971 r., w czasie kilkugodzinnego spotkania ze strajkującymi robotnikami w gdańskiej Stoczni im. Lenina Edward Gierek użył znanego zwrotu „Pomożecie?”, który w propagandzie komunistycznej stał się jednym z symboli jego rządów. 30 lat temu, 4 stycznia 1991 r., misję na stanowisku premiera zakończył Tadeusz Mazowiecki, pierwszy po II wojnie światowej niekomunistyczny szef Rady Ministrów. Osiem dni później jego następcą został Jan Krzysztof Bielecki. Luty 100 lat temu, 19 lutego 1921 r., w Paryżu podpisano polsko-francuską umowę polityczną oraz ściśle tajną konwencję wojskową, która zobowiązywała oba kraje do współdziałania na wypadek napaści ze strony Niemiec. 80 lat temu, 15 lutego 1941 r., na teren okupowanej przez Niemców Polski zrzucono pierwszych „Cichociemnych” – specjalnie wyszkolonych do walki konspiracyjnej żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych. Jako pierwsi dotarli do Polski tą drogą: mjr Stanisław Kostka-Krzymowski, rtm. Józef Gabriel Zabielski i kurier Czesław Raczkowski. 70 lat temu, 8 lutego 1951 r., w więzieniu MBP na Mokotowie na mocy wyroku komunistycznego sądu wojskowego wykonano wyrok śmierci na mjr. Zygmuncie Szendzielarzu „Łupaszce”, dowódcy 5. Wileńskiej Brygady AK. Szczątki Szendzielarza odnaleziono dopiero w 2013 r. w czasie ekshumacji przeprowadzonej na tzw. Łączce na warszawskich Powązkach. 50 lat temu, 10 lutego 1971 r., wybuchł strajk łódzkich włókniarek, jeden z największych w historii powojennej Polski. Strajk zakończył się wycofaniem przez komunistyczną władzę podwyżek cen żywności; w Łodzi udało się to, o co w grudniu 1970 r. walczyli robotnicy na Wybrzeżu. 40 lat temu, 17 lutego 1981 r., władze komunistyczne, po wielotygodniowych protestach studentów zgodziły się na zarejestrowanie Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Była to pierwsza w bloku komunistycznym organizacja studencka w pełni niezależna od władz i największa obok „Solidarności” organizacja antykomunistyczna. 30 lat temu, 15 lutego 1991 r., na spotkaniu prezydentów Polski i Czechosłowacji oraz premiera Węgier na zamku w węgierskim Wyszehradzie powołano do istnienia Trójkąt Wyszehradzki (przekształcony po rozpadzie Czechosłowacji w Grupę Wyszehradzką – V4), jedno z najważniejszych forów współpracy i zacieśniania więzi państw tej części Europy. Od 2016 r. 15 lutego obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Wyszehradzki. Marzec 100 lat temu, 17 marca 1921 r., Sejm Ustawodawczy uchwalił Konstytucję RP, która do historii przeszła jako konstytucja marcowa. Zapisy ustawy zasadniczej tworzyły w Polsce system parlamentarno-gabinetowy. Rola prezydenta została sprowadzona do funkcji reprezentacyjnych. Konstytucja zapewniała obywatelom wszystkie podstawowe swobody i gwarantowała równość wobec prawa. Senat RP ustanowił rok 2021 Rokiem Polskiej Tradycji Konstytucyjnej. Jak napisano w uchwale, „rok 2021 to rok dwóch rocznic o niezwykłym znaczeniu dla polskiej tradycji konstytucyjnej: 230-lecia Konstytucji 3 maja i 100-lecia Konstytucji marcowej”. Senatorowie wskazali, że „powinniśmy pamiętać o konstytucjach, które były wyrazem troski naszych przodków o dobro Rzeczypospolitej, rozwój praw jednostki i stanowiły pozytywny wkład w europejskie dziedzictwo prawne”. 100 lat temu, 18 marca 1921 r., podpisano Traktat Ryski. Układ kończył trwającą od 1919 r. wojnę polsko-sowiecką, ustanawiał granicę obu państw i nakładał na bolszewików obowiązek zwrotu polskich dzieł sztuki i innych elementów dziedzictwa kulturowego. 40 lat temu, 19 marca 1981 r., rozpoczął się najpoważniejszy kryzys w stosunkach między władzami PRL a „Solidarnością”, nazwany później kryzysem bydgoskim. Jego bezpośrednią przyczyną była akcja milicji, w czasie której funkcjonariusze MO (pod dowództwem Henryka Bednarka) siłą usunęli z sali obrad Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy związkową delegację. Wywołało też bezprecedensowy w swojej skali protest, także strajkowy, społeczeństwa przeciw brutalności komunistycznej władzy. 100 lat temu, 20 marca 1921 r., odbył się plebiscyt, który miał rozstrzygnąć o podziale Górnego Śląska, przed I wojną światową należącego do Niemiec. W plebiscycie mogły głosować wszystkie osoby w wieku powyżej lat 20, które mieszkały lub urodziły się na obszarze plebiscytowym – łącznie ok. 1,2 mln osób. Frekwencja wyniosła 96,5 proc. Za przynależnością do Polski głosowało 40,4 proc. ludności, a do Niemiec – 59,5 proc. Dzięki zabiegom rządu niemieckiego w głosowaniu mogły wziąć udział osoby, które urodziły się na terenie plebiscytowym, a potem z niego wyemigrowały. Niemcy ściągnęły 182 tys. tzw. emigrantów, Polska – 10 tys. Łącznie takie osoby stanowiły 19,3 proc. głosujących. Niezadowolenie z wyników plebiscytu oraz sposobu jego przeprowadzenia doprowadziły do wybuchu III Powstania Śląskiego. Kwiecień 55 lat temu, 14 kwietnia 1966 r., w Gnieźnie odbyły się centralne obchody milenium chrztu Polski pod przewodnictwem prymasa Stefana Wyszyńskiego. 30 lat temu, 16 kwietnia 1991 r., działalność rozpoczęła Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Jej pierwszą siedzibą był dawny gmach Komitetu Centralnego PZPR. W inauguracyjnym notowaniu uczestniczyły akcje zaledwie pięciu spółek, w trakcie tej sesji złożono 112 zleceń. Początkowo sesje odbywały się raz w tygodniu. Maj 230 lat temu, 3 maja 1791 r., na Zamku Królewskim w Warszawie Sejm Wielki uchwalił Konstytucję 3 maja – pierwszą w polskiej historii, drugą na świecie ustawę zasadniczą regulującą formę rządów. Sejm ustanowił rok 2021 Rokiem Konstytucji 3 Maja. „Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, świadomy znaczenia Konstytucji 3 Maja jako ważnego elementu pamięci zbiorowej, oddając hołd wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego wiekopomnego aktu – myślicielom politycznym, posłom na Sejm Czteroletni, przedstawicielom ówczesnego obozu patriotycznego oraz pokoleniom Polaków, których niezłomna walka pozwoliła na przetrwanie lat niewoli i odzyskanie niepodległości, zachęca do refleksji nad dziedzictwem Konstytucji 3 Maja” – zaznaczyli posłowie. 120 lat temu, 20 maja 1901 r., strajk polskich dzieci we Wrześni przeciwko nauczaniu w języku niemieckim doprowadził do ukarania 14 uczniów karą chłosty. Był to szczytowy moment wydarzeń, które odbiły się szerokim echem we wszystkich zaborach i stały się symbolem brutalnej germanizacji. Kilka miesięcy później, w listopadzie 1901 r., przed sądem w Gnieźnie stanęło 25 uczestników strajku. Sąd uznał, że był to bunt i zakłócenie porządku publicznego. Uczestników strajku skazano na kary od dwóch do dwóch i pół miesiąca więzienia. 100 lat temu, 2 maja 1921 r., wybuchło III Powstanie Śląskie, ostatni zryw ludności Śląska, który przesądził o korzystnym dla Polski podziale regionu. Pod wrażeniem powstania Rada Ambasadorów zdecydowała o korzystniejszym dla Polski podziale Śląska. Z obszaru plebiscytowego, czyli ponad 11 tys. km km², zamieszkanego przez ponad 2 mln ludzi, do Polski przyłączono 29 proc. terenu, ale aż 46 proc. ludności. W Polsce znalazły się Katowice, Świętochłowice, Królewska Huta (obecny Chorzów), Rybnik, Lubliniec, Tarnowskie Góry i Pszczyna. Podział był też korzystny dla Polski gospodarczo – na przyłączonym terenie znajdowały się 53 z 67 istniejących kopalni, 22 z 37 wielkich pieców oraz 9 z 14 stalowni. Sejm RP ustanowił 2021 r. Rokiem Powstań Śląskich. W uchwale czytamy: „Hołd Powstańcom Śląskim za ich patriotyzm i umiłowanie polskości oraz męstwo i hart ducha w walkach w latach 1919–1920–1921, które przyczyniły się do objęcia części Górnego Śląska, po sześciu wiekach podlegania czeskiej i niemieckiej jurysdykcji, przez odradzające się Państwo Polskie”. 100 lat temu, 29 maja 1921 r., rozpoczęły się prace przy budowie tymczasowego portu wojennego i schroniska dla rybaków we wsi Gdynia na Pomorzu. Inwestycja ta była zaczątkiem przyszłego portu morskiego w Gdyni, która stała się najważniejszą inwestycją infrastrukturalną II RP. 95 lat temu, 12 maja 1926 r., marszałek Józef Piłsudski na czele wiernych mu oddziałów rozpoczął zbrojną manifestację przeciwko rządowi premiera Wincentego Witosa. Jego działania rozpoczęły trzydniowe walki na ulicach Warszawy. Zamach stanu przeszedł do historii jako zamach majowy. Jego wynikiem było ustąpienie prezydenta i dymisja premiera oraz przejęcie rzeczywistej władzy przez Piłsudskiego i jego zwolenników. W wyniku trwających trzy dni walk zginęło 379 osób, wśród nich 164 cywilów. 40 lat temu, 13 maja 1981 r., na Placu św. Piotra doszło do zamachu na papieża Jana Pawła II. Ojciec Święty został ciężko ranny. Bezpośrednim sprawcą zamachu był Turek Mehmet Ali Ağca, ale nie udało się definitywnie ustalić, kto stał za próbą zabicia papieża. 40 lat temu, 28 maja 1981 r., zmarł prymas Stefan Wyszyński. Sejm RP ustanowił rok 2021 Rokiem Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego. „Był nie tylko głosicielem uniwersalnych wartości chrześcijańskich, ale także mężem stanu, który mawiał: Kocham Ojczyznę więcej niż własne serce. Służył Polsce i występował w Jej imieniu, domagając się od komunistycznych władz poszanowania wolności religijnej i broniąc polskiej kultury. Podkreślał konieczność zrozumienia znaczenia wolności Narodu, która dla każdego obywatela winna być wielkim dobrem i rzeczywistą wartością. Wolność Narodu była dla Prymasa Tysiąclecia priorytetem działalności kapłańskiej i społecznej. Swoje nauczanie kard. Stefan Wyszyński opierał na człowieku, którego dobro powinno być centrum życia społecznego i gospodarczego każdej społeczności” – przypomniano w uchwale. Czerwiec 65 lat temu, 28 czerwca 1956 r., w Poznaniu wybuchły strajki i manifestacje robotnicze, które przerodziły się w krwawo stłumione walki uliczne. W starciach na ulicach Poznania zginęło lub zmarło od ran 57 protestujących i 8 osób funkcjonariuszy władz. 45 lat temu, 25 czerwca 1976 r., na wieść o podwyżkach cen żywności w Radomiu Ursusie, Płocku i innych ośrodkach przemysłowych wybuchły strajki, które zakończyły się brutalną interwencją jednostek milicji oraz ZOMO. 30 lat temu, w dniach 1–9 czerwca 1991 r., Jan Paweł II odbył czwartą pielgrzymkę do Polski. Papież odwiedził Koszalin, Rzeszów, Przemyśl, Lubaczów, Kielce, Radom, Łomżę, Olsztyn, Włocławek, Płock, Białystok i Warszawę. Podczas tej pielgrzymki nauczał przede wszystkim o Dekalogu. Kontynuował swoją pielgrzymkę 13–15 sierpnia. Odwiedził Kraków, Wadowice oraz Częstochowę. Wziął udział w uroczystościach zakończenia VI Światowych Dni Młodzieży w Częstochowie. Lipiec 80 lat temu, 4 lipca 1941 r., we Lwowie Niemcy rozstrzelali na Wzgórzach Wuleckich 37 polskich intelektualistów, głównie profesorów Uniwersytetu Jana Kazimierza i Politechniki Lwowskiej. 80 lat temu, 30 lipca 1941 r., w Londynie podpisano porozumienie polsko-sowieckie, które przeszło do historii jako układ Sikorski-Majski. Zgodnie z jego postanowieniami przywrócono stosunki dyplomatyczne między Polską a Związkiem Sowieckim i rozpoczęto zwalnianie z sowieckich więzień i łagrów przebywających tam obywateli Polski, którzy mogli wstępować w szeregi Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS pod dowództwem gen. Władysława Andersa. 70 lat temu, 31 lipca 1951 r., rozpoczął się jeden z najgłośniejszych procesów pokazowych stalinowskiej Polski, nazwany generalskim, w którym obok gen. Jerzego Kirchmayera o szpiegostwo oskarżono: gen. Stanisława Tatara, gen. Franciszka Hermana, gen. Stefana Mossora oraz płk. Mariana Jureckiego, płk. Stanisława Nowickiego, płk. Mariana Utnika, mjr. Władysława Romana i kmdr. ppor. Szczepana Wacka. 13 sierpnia ogłoszono wyroki. Gen. Kirchmayer, podobnie jak gen. Tatar, Mossor i Herman, skazany został na dożywocie. Pozostałym oskarżonym wymierzono kary 12 i 15 lat więzienia. Kilkunastu niższych rangą oficerów skazano później na śmierć w tzw. procesach odpryskowych. 5 lat temu, 8 lipca 2016 r., w Warszawie rozpoczął się szczyt państw NATO. W jego trakcie zadecydowano o wzmocnieniu wschodniej flanki Sojuszu, przedłużeniu misji w Afganistanie po roku 2016 i większym zaangażowaniu w walkę z tzw. Państwem Islamskim. 5 lat temu, 26–31 lipca 2016 r., odbyły się 31. Światowe Dni Młodzieży w Krakowie. Ich głównym punktem była pielgrzymka do Polski papieża Franciszka. 28 lipca, w związku z obchodami 1050-lecia chrztu Polski, odprawił on uroczystą eucharystię z polskimi biskupami na błoniach jasnogórskich w Częstochowie. 29 lipca papież Franciszek odwiedził były niemiecki obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau. Sierpień 120 lat temu, 3 sierpnia 1901 r., w Zuzeli na Mazowszu urodził się Stefan Wyszyński, arcybiskup warszawsko-gnieźnieński, prymas Polski, nazywany Prymasem Tysiąclecia. 80 lat temu, 14 sierpnia 1941 r., w niemieckim obozie koncentracyjnym zginął franciszkanin o. Maksymilian Kolbe, który poświęcił swoje życie za Franciszka Gajowniczka. 30 lat później, 17 października 1971 r., o. Kolbe został beatyfikowany, a w 1982 r. papież Jan Paweł II ogłosił go świętym. Wrzesień 200 lat temu, 24 września 1821 r., w Laskowie-Głuchach koło Radzymina na Mazowszu urodził się Cyprian Kamil Norwid. Jest uważany za jednego z najoryginalniejszych polskich poetów, jednego z ostatnich przedstawicieli romantyzmu; często zaliczany do grona polskich wieszczów narodowych. Przez lata jego twórczość pozostawała zapomniana. Została przywrócona polskiej kulturze dzięki poetom młodopolskim. W latach siedemdziesiątych została ponownie ożywiona dzięki wykonawcom poezji śpiewanej. W uznaniu zasług Cypriana Norwida dla polskiej sztuki i polskiej kultury, w 200-lecie jego urodzin, Sejm podjął uchwałę ustanawiającą rok 2021 Rokiem Cypriana Kamila Norwida. Jak głosi uchwała, „w swojej twórczości Norwid odwoływał się do narodowej i europejskiej tradycji, a zarazem był odważnym nowatorem oraz krytykiem różnych przejawów życia społecznego i politycznego. Patriotyzm podnosił do rangi najwyższej wartości. Podobnie ujmował jako świadomy oraz głęboko wierzący katolik kwestie etyczne, filozoficzne oraz teologiczne”. 100 lat temu, 12 lub 13 września 1921 r., we Lwowie urodził się Stanisław Lem, pisarz science fiction, futurolog, filozof, poruszający w swojej twórczości kwestię techniki, natury człowieka i jego miejsca we wszechświecie. Był najczęściej tłumaczonym polskim pisarzem. Został odznaczony Orderem Orła Białego i Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Sejm ustanowił rok 2021 Rokiem Stanisława Lema. „W swoich rozważaniach nad kondycją współczesnego człowieka, skutkami postępu technicznego i cywilizacyjnego dostrzegał wiele zagadnień fundamentalnych dla kultury i myśli współczesnej. Przestrzegał przed negatywnymi skutkami technicznego rozwoju cywilizacji, a jego prace teoretyczne i prognozy futurologiczne mają znaczący wpływ na definiowanie miejsca ludzkości we wszechświecie i prognozowanie jej losu” – podkreślono w uchwale. Dodano, że Lem „większość życia spędzając w systemie komunistycznym, w swych utworach wielokrotnie przemycał krytykę systemów totalitarnych, a jego książki były przejawem wolności w myśleniu i nieskrępowanej wyobraźni”. 45 lat temu, 23 września 1976 r., powstał Komitet Obrony Robotników, pierwsza jawna organizacja opozycyjna wobec władz PRL. Bezpośrednim powodem jej powołania był sprzeciw wobec represji po strajkach robotniczych w Radomie i Ursusie. Celem działaczy KOR było niesienie pomocy prawnej, lekarskiej i finansowej prześladowanym robotnikom oraz rejestrowanie i ujawnianie przypadków łamania przez organa władzy przepisów obowiązującego prawa. 40 lat temu, 5 września 1981 r., w Gdańsku rozpoczął się I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność”. Brało w nim udział blisko 900 delegatów reprezentujących 42 organizacje regionalne związku. Było to pierwsze w komunistycznej Polsce legalne zgromadzenie, którego uczestnicy formułowali daleko idący program przemian społecznych i politycznych. Niemal wszystkie przyjęte uchwały wyrażały nadzieje na dalszą budowę samorządnej Rzeczypospolitej. Opublikowane 8 września 1981 r. „Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej” wyrażało nadzieję, że do podobnych przemian dojdzie w pozostałych krajach bloku wschodniego. Zjazd uważany jest za zwieńczenie karnawału „Solidarności”. Październik 100 lat temu, 9 października 1921 r., w Radomsku urodził się Tadeusz Różewicz. Jest autorem ponad 50 tomów wierszy, przetłumaczonych na kilkadziesiąt języków. Napisał kilkanaście dramatów, scenariusze filmowe wspólnie z bratem Stanisławem i Kornelem Filipowiczem. Poeta debiutował w 1947 r. tomem „Niepokój”. Po doświadczeniach wojny, według Różewicza, niemożliwe było uprawianie poezji takiej jak dawniej. Był jednym z pierwszych poetów, którzy zareagowali na okrucieństwa wojny nie tylko treścią poezji, lecz i zmianą jej formy, odrzuceniem romantycznego sztafażu, surowym obrazowaniem. Zmarł 24 kwietnia 2014 r. Sejm ustanowił rok 2021 Rokiem Tadeusza Różewicza. „Wnikliwy obserwator życia codziennego, społecznego i politycznego. Nieobojętny, pełen czułości dla świata i empatii dla szarego człowieka – bohatera. Poprzez nową poetycką formę precyzyjnie definiował kryzys współczesnego świata, jak i rozdarcie współczesnego człowieka” – czytamy w uchwale przyjętej przez Sejm. 80 lat temu, 15 października 1941 r., Niemcy wprowadzili na terenie Generalnego Gubernatorstwa karę śmierci dla Żydów opuszczających nielegalnie getta i dla Polaków udzielającym im schronienia. 65 lat temu, 21 października 1956 r., na I sekretarza KC PZPR został wybrany Władysław Gomułka. Jego wybór oraz zorganizowany trzy dni później wielki wiec na Placu Defilad były szczytowym momentem „polskiego Października” – fali przemian doprowadzających do częściowego demontażu komunistycznego systemu totalitarnego. Tydzień później z internowania został zwolniony prymas Stefan Wyszyński. 30 lat temu, 27 października 1991 r., odbyły się pierwsze w III RP w pełni wolne wybory parlamentarne. O ich wyniku w dużej mierze zdecydowała przyjęta przez Sejm kontraktowy ordynacja proporcjonalna, nieprzewidująca ogólnopolskiego progu wyborczego. Takie prawo wyborcze, w połączeniu z kształtującym się systemem partyjnym, zaowocowało niezwykle rozbitym składem Sejmu. Zasiedli w nim reprezentanci aż 24 ugrupowań, co w dłuższej perspektywie uniemożliwiło stworzenie trwałej większości sejmowej. Listopad 105 lat temu, 5 listopada 1916 r., państwa centralne (Austro-Węgry i Niemcy) ogłosiły niepodległość Polski. Akt dwóch cesarzy ogłaszał utworzenie Królestwa Polskiego z własną armią i rządem, sprzymierzonego z państwami centralnymi. Akt 5 listopada jest uznawany za symboliczny początek odradzania się instytucji państwa polskiego. 20 lat temu, 22 listopada 2001 r., prezydent RP Aleksander Kwaśniewski wydał, na wniosek Rady Ministrów, postanowienie o wysłaniu Polskiego Kontyngentu Wojskowego do Afganistanu. 10 lat temu, 1 listopada 2011 r., piloci Tadeusz Wrona i Jerzy Szwarc przeprowadzili udane awaryjne lądowanie samolotu Boeing 767 z awarią podwozia na lotnisku Chopina w Warszawie. 5 lat temu, 11 listopada 2016 r., po 14 latach budowy i 225 latach od podjęcia decyzji o jej wzniesieniu uroczyście otwarto Świątynię Opatrzności Bożej w Warszawie. Grudzień 40 lat temu, 11 grudnia 1981 r., rozpoczął się bezprecedensowy Kongres Kultury Polskiej. Stan wojenny przerwał jego obrady, kilku z obecnych zostało internowanych. Zgromadził wielką reprezentację ludzi kultury, odbywał się poza cenzurą. 100 lat temu, 18 grudnia 1921 r., na stadionie w Budapeszcie piłkarska reprezentacja Polski rozegrała pierwsze, oficjalne spotkanie międzypaństwowe, ulegając w towarzyskim meczu Węgrom 1:0. 40 lat temu, 13 grudnia 1981 r., kierowana przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego nielegalna Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego wprowadziła stan wojenny na terenie całego kraju. Trzy dni później, 16 grudnia, w czasie pacyfikacji przez oddziały milicji kopalni „Wujek” w Katowicach zginęło dziewięciu górników. 30 lat temu, 8 grudnia 1991 r., przywódcy trzech republik sowieckich Borys Jelcyn (Federacja Rosyjska), Stanisław Szuszkiewicz (Białoruś) i Leonid Krawczuk (Ukraina) podpisali tzw. układ białowieski, powołujący Wspólnotę Niepodległych Państw. Data ta uznawana jest za koniec istnienia ZSRS. Dla Polski moment był równoznaczny ze znalezieniem się w nowej sytuacji geopolitycznej. 30 lat temu, 16 grudnia 1991 r., w Brukseli Polska podpisała układ stowarzyszeniowy ze Wspólnotami Europejskimi. Był to jeden z najważniejszych kroków w kierunku integracji z Unią Europejską. 30 lat temu, 23 grudnia 1991 r., Sejm RP udzielił wotum zaufania Radzie Ministrów premiera Jana Olszewskiego. Był to pierwszy rząd wyłoniony przez większość parlamentarną wybraną w całkowicie demokratycznych wyborach parlamentarnych. W wygłoszonym exposé premier, jako pierwszy polski szef rządu, zapowiedział starania o wstąpienie do Wspólnot Europejskich oraz NATO. Wydarzenia w Zakopanem – ważne i ciekawe w październiku. Myli się ten, kto myśli, że Zakopane zamiera natychmiast „po sezonie”, kiedy miasto opuszczają tłumy wakacyjnych gości – wszak dzieci muszą iść do szkoły, studenci na uczelnie, dzień krótki, temperatury niższe i nie da się dłużej oszukiwać, że lato wciąż trwa. Wszystko to prawda, ale prawdą też jest, że nie ma w Zakopanem pory roku nudnej, brzydkiej, a sporo wydarzeń organizowanych jest specjalnie właśnie jesienią, która tworzy piękną oprawę, dodaje atrakcyjności budynkom, ulicom i wprowadza ludzi w dobry nastrój swą Zakopanem jednym z obiektów pełniących funkcję domu kultury jest Kino Sokół. Odbywają się w nim nie tylko pokazy filmów, ale też koncerty. Od lat rozważana jest inwestycja mająca na celu poprawę akustyki w celach koncertowych, byłby to znaczący krok w kulturalnym rozwoju się zatem najciekawszym wydarzeniom, które jeszcze w październiku czekają na gości w Zakopanem. Może któreś z nich będzie dobrą zachętą, by spontanicznie spakować się i wyruszyć pod Tatry? A może już dziś warto zaplanować przyszłoroczny urlop właśnie na styku lata i jesieni? Tegoroczna jest wyjątkowo piękna i ciepła, ale jest to w ogóle regułą, że tak, jak zakopiańczycy długo muszą czekać na nadejście wiosny, tak potem cieszą się niemal letnią pogodą wtedy, kiedy w innych częściach kraju deszcz i wiatr stają się codziennością. 18-21 października. Festiwal im. Macieja Berbeki „Inspirowane górami”. Siódma edycja festiwalu powołanego dla uczczenia nadania praw miejskich Zakopanemu w 1933 odbywa się pod hasłem „góry”. Służy prezentacji twórczości artystów różnych dziedzin – poezji, malarstwa, filmu, muzyki – którzy inspirują się górami, ich mistyką i pięknem. Pierwszy dzień rozpocznie się w Czerwonym Dworze – o godzinie czeka nas wernisaż wystawy malarstwa Konsueli Madejskiej-Turskiej, o wykład Adama Brzozy i Julity Chudko „Górskie migawki”poświęcony fotografii górskiej. O nastąpi otwarcie wystawy plenerowej dzieł Marka Kalmusa „Tybetem malowane” na Krupówkach obok oczka wodnego, Na koniec pełnego wrażeń dnia warto wybrać się na na film „Dreamland” do „Kina Miejsce” przy ulicy Orkana 2. To nakręcony przez Staszka Berbekę dokument o ojcu Macieju, patronie festiwalu, znanej i lubianej w Zakopanem postaci. Pokaz odbędzie się z udziałem twórcy, który z pewnością, podobnie jak podczas premiery, nie będzie unikał chwili rozmowy z obecnymi. Dla wszystkich, którzy kochają góry, których dotknęła przedwczesna śmierć naszego znakomitego himalaisty na Broad Peak, którzy wreszcie chcieliby dowiedzieć się więcej o tej wspaniałej zakopiańskiej rodzinie, przedstawionej w ciepły i ujmujący sposób w filmie – pozycja Witkacego przyciąga nie tylko wspaniałymi przedstawieniami, ale też wyjątkową atmosferą, którą odczuwamy już zbliżając się do budynku. To prawdziwa świątynia sztuki, znana wszystkim zakopiańczykom, również jako miejsce dnia festiwalu zaciekawić mogą rozpoczynające się już o 8 rano plenerowe warsztaty fotografii artystycznej prowadzone przez autorów wykładu z dnia poprzedniego. Od godziny festiwal przenosi się do Teatru Witkacego. Na początku nastąpi prezentacja reprintu kroniki miasta Zakopane w teatralnej kawiarni, następnie będzie można podziwiać wystawę prac zmarłej niedawno wybitnej artystki związanej z teatrem jako scenograf przez wiele lat, a prywatnie żony Macieja Berbeki – Ewy Dyakowskiej Berbeki. Wystawa nosi tytuł „Ewa w drodze”. O godzinie 19:30 rozpoczyna się spektakl „Wanda” w wykonaniu teatru Polskiego z Bielska Białej. Darmowe zaproszenia można pobrać na stronie Trzeci dzień festiwalu odbywa się w zakopiańskim „Kinie Sokół”. O podsumowanie projektu „Zakopane wczoraj, dziś i jutro” stowarzyszenia Pura Vida – dla tych, których ciekawi rozwój i przemiany miasta. A o występ zespołu Carrantuohill, który zaprezentuje program muzyczno-taneczny „W irlandzkim rytmie”. Zespół był już gościem w Zakopanem i został gorąco przyjęty, stąd ponowna okazja by go zobaczyć i usłyszeć. Na ten koncert również należy pobrać bezpłatne Niepodległości – usytuowany w samym centrum miasta. Pokazy kina letniego, festyny, targi staroci, parady, przedstawienia plenerowe – nie ma na nie lepszego miejsca. Dodatkową atrakcją jest piękny widok na Orlą dzień, to tradycyjnie uświetniająca obchody ważnych uroczystości msza święta w intencji mieszkańców Zakopanego o a po niej recital związanej z różnymi scenami Zakopanego sopranistki Joanny Albrzykowskiej-Clifford z towarzyszeniem Andrzeja Guziaka. Msza i koncert odbędą się w Sanktuarium Najświętszej Rodziny na Krupówkach. 12-16 października. Kolejna odsłona cyklicznej imprezy w Teatrze Witkacego, Zakopiańskich Prezentacji Artystycznych „Pępek świata”. Składają się na nią liczne wydarzenia, spięte pytaniem o sens twórczości, które jest hasłem przewodnim tegorocznej edycji. Swoje spektakle, oprócz zespołu gospodarzy, zakopiańskiego teatru, zaprezentują: Mohylewski Teatr Obwodowy z Białorusi, Teatr Plexus Polaire z Francji/Norwegii oraz Teatr Muzyczny Capitol z Wrocławia. Wykłady tematyką nawiązującą do hasła festiwalu poprowadzą dr Michał Klinger, dr Rafał Czekaj, Paula Milczarczyk i gość specjalny – Jerzy Skolimowski, z którym rozmawiać będzie Jacek Żakowski. „Pępek świata” to także koncerty, zaśpiewają Emilia “EMiliYAH” Witkiewicz & The MightyZ All Stars, a także Teresa Mirga i Kałe Bała. Poza teatrem odbywać się będą pokazy filmowe w Kinie Miejsce przy ul. Orkana 2 – filmy Ingmara Bergmana, Stanleya Kubricka, Charlie Chaplina i Bustera Keatona oraz Jerzego Skolimowskiego. We wszystkie dni Prezentacji odbywają się warsztaty: „Wibracyjna Natura Wszechświata” prowadzone przez dr Sylwię Nadgrodkiewicz, a także „Warsztaty kreacji twórczej poprzez ruch i świadomość ciała”, których trenerem jest Anita Podkowa. W foyer Teatru można podziwiać kolaże Ewy Dyakowskiej-Berbeki. Tradycyjnie też częścią Prezentacji jest wyprawa w góry, w tym roku można wybrać się z przewodnikiem nad Zielony Staw Kieżmarski. Szczegóły całej imprezy, warunki uczestnictwa – można znaleźć na stronie 17-31 października. Destynacja Restauracja!Pomnik króla Władysława Jagiełły. Usytuowany na Placu Niepodległości często bywa przyczyną zabawnych rozważań, czy w 1410 roku już istnieli górale. Oczywiście, sentencję należy rozumieć jako „W podziękowaniu pogromcy Krzyżakow – lud góralski”. Przy okazji obchodów 100-lecia Niepodległości Polski, warto wspomnieć stare dzieje i historię, w której nie raz Polacy tracili suwerenność i musieli o nią zbrojnie raz pierwszy Podhale i Zakopane wezmą udział w projekcie “Destination Restauration!”, który daje niecodzienną możliwość odwiedzenia ośmiu spośród najlepszych restauracji regionu w samym Zakopanem i czterech innych w pobliżu miasta. Ideą festiwalu jest odkrywanie różnych zakątków świata poprzez kuchnię i tradycje kulinarne. Konieczna jest wcześniejsza rezerwacja stolików. Wszystkie szczegóły i profile restauracji można znaleźć na stronie: Poniżej krótkie objaśnienie zasad Festiwalu zaczerpnięte ze strony organizatorów: Rezerwacja online na Najwyższy poziom restauracji. Trzydaniowe doświadczenie. Popisowe menu festiwalowe: przystawka, danie główne, deser. Cena festiwalowa – 49 zł od osoby. Najlepsza okazja, aby spróbować nowych smaków, kuchni i restauracji z przyjaciółmi. Ósmy gość gratis. Towarzyskość to zdrowie! Zaproś znajomych – świętujcie razem w jeszcze lepszej cenie! 90 minut – to czas rezerwacji. Po nim kolejni goście będą czekać na miejsce przy stoliku. To równe szanse dla Twojej wymarzonej restauracji, szansa dla wszystkich. Biorąc udział w projekcie możesz także wygrać cenne nagrody. Na przykład bilety lotnicze i kolację w Los Angeles w trzygwiazdkowej restauracji w rankingu Michelin’a. Wystarczy wziąć udział w Tygodniu Restauracji i umieścić zdjęcie zgodnie z instrukcjami czekającymi w restauracji. O restauracjach w Zakopanem – także tych, które nie zostały wytypowane do udziału w powyższym projekcie, ale godne są polecenia – można przeczytać w artykule „Zakopane – smacznego!” 19-27 października. Jubileuszowa XX edycja Zakopiańskiej Akademii Sztuki. Zapoczątkowane przez Marka Markowicza 20 lat temu mistrzowskie kursy dedykowane muzyce klasycznej, dziś, po jego śmierci, organizują jego żona Barbara Markowicz i syn Marcin Markowicz, znakomity skrzypek, Dyrektor Artystyczny Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Kameralnej w Książu, kompozytor, koncertmistrz Narodowego Forum Muzyki we Wrocławiu. Kursy, w tym roku prowadzone przez znakomitych pedagogów i artystów – skrzypków Szymona Krzeszowca, oraz Marcina Baranowskiego, a także wiolonczelistę Tomasza Strahla – co roku ściągają pod Tatry grono wybitnie uzdolnionej muzycznie młodzieży, która chce pracować nad interpretacjami utworów, ale też skorzystać z okazji zapoznania się z góralską muzyką, tradycjami, architekturą i oczywiście z górami. Nie byłoby kursów bez udziału gości specjalnych, zżytych z festiwalem – wybitnego kompozytora Krzysztofa Meyera oraz jego żony, znanej muzykolog Danuty Gwizdalanki. Poprowadzą oni wykłady, podobnie jak stały bywalec Akademii, fizjoterapeuta Krzysztof Gieremek. Wyjątkową atrakcją będzie spotkanie z austriackim pianistą, Paulem Guldą, wieloletnim wykładowcą zakopiańskich kursów. Choć nie można uczestniczyć w zajęciach lekcyjnych z profesorami, warto wybrać się na koncerty w ramach Akademii. Koncert inauguracyjny odbędzie się 21. października w Miejskiej Galerii Sztuki im. Władysława hr. Zamoyskiego przy Krupówkach, a wystąpi Kwartet Śląski, jeden z najlepszych zespołów kameralnych w kraju, z udziałem prof. Tomasza Strahla. Koncerty uczestników będą się odbywały codziennie o w różnych lokalizacjach – Muzeum Karola Szymanowskiego w willi „Atma”, Galerii Władysława Hasiora oraz Miejskiej Galerii Sztuki – od 24 do 27 października. Wstęp na koncerty jest wolny. Szczegółowy program Zakopiańskiej Akademii Sztuki można przeczytać pod linkiem: do Miejskiej Galerii Sztuki nie każdemu udaje się bez trudu. Pośrodku Krupówek, po prawej stronie patrząc w dół deptaka, na rogu obok restauracji Zapiecek znajduje się widoczny na zdjęciu budynek. Wejście do Galerii, miejsca wielu wystaw, spotkań i koncertów, znajduje się z boku kamienicy. 25-28 października. Konferencja Naukowa Muzeum Tatrzańskiego „W pracowni. Hasior. Brzozowski. Rząsa. W 90. rocznicę urodzin Władysława Hasiora”. W związku z przypadającą w tym roku 90. rocznicą urodzin artysty, Muzeum Tatrzańskie przygotowało bogaty program wydarzeń upamiętniających tą wybitną postać. Jednym z nich jest konferencja odbywająca się w niezwykłym miejscu, Galerii Władysława Hasiora, oddziale Muzeum Tatrzańskiego mieszczącym się przy ul. Jagiellońskiej Wstęp na wydarzenie jest wolny. 27. października – Bieg Sztafet. 100 km na 100-lecie Odzyskania Niepodległości. Stadionowy wyścig 10-osobowych sztafet na dystansie 100 km, oraz bieg otwartych “sztafet z flagą” dla wszystkich chętnych, którzy swoimi biegami na dystansie minimum 400 m wspólnie uczczą 100-lecie odzyskania niepodległości. To także promocja tak obecnej w życiu mieszkańców miasta idei zdrowego stylu życia, rodzinnej aktywności sportowej i integracji. Organizatorem jest zakopiańska Fundacja HANDICAP. Informacje dostępne są na stronie Rejestracja dzieci, młodzieży i dorosłych do “sztafet z flagą” na bieżąco, przed biegiem. Strona organizatora: 31. października. Inscenizacja Teatralna ” Rzeczypospolita Zakopiańska”. Na Placu Niepodległości w centrum Zakopanego odbędzie się w samo południe plenerowa inscenizacja teatralna upamiętniająca wydarzenie z historii miasta – wydanie odezwy dotyczącej niepodległości na terenie ówczesnej Galicji, co miało miejsce dokładnie 100 lat wcześniej, 1918 roku. Zgodnie z tym dokumentem w dniu 1 listopada ukonstytuowała się w Zakopanem Rada Narodowa złożona z przedstawicieli wszystkich warstw społecznych, której przewodniczył Stefan Żeromski.

ważne wydarzenia historyczne w październiku